Inleiding
Sinds 1993 worden de vlinders binnen de grenzen van onze afdeling genoteerd. Ook in 2005 was dat weer het geval. Enkele leden observeerden vlinders in hun tuin, in bossen, heidegebieden weilanden of langs wegbermen. Anderen namen dan weer deel aan de Vlindermonitoring van het Grenspark.
2003 was een uitstekend vlinderjaar; 2004 scoorde iets minder. 2005 was ook niet veel bijzonder. De wisselvallige lente maakte dat er minder exemplaren werden opgemerkt. Tijdens de weinige zonnige en warme zomerdagen van 2005 werden ook al niet te veel exemplaren opgemerkt. Gelukkig leverde de zachte september- en oktobermaand nog wat waarnemingen op.

Waarnemingen
Het Benegobos, het voormalige stort van Essen (in de Horendonkse Bossen) en het Grenspark “Zoom-Kalmthoutse Heide” (in het kader van de monitoring) werden grondig onderzocht. Alle andere gegevens werden genoteerd in tuinen of tijdens wandelingen en fietstochten.
 

De Rode-lijst soorten in enkele gebieden:

Zeldzame vlinders in de regio!!!  

• Van het Gentiaanblauwtje geen enkel spoor meer op de Withoevense Heide. Voorgoed verdwenen !!!

• Het Hooibeestje en Grote vos werden niet meer waargenomen.

• Het Bruin blauwtje werd op het Rangeerstation van Essen met meerdere exemplaren opgemerkt

• Het Oranjetipje werd op heel wat plaatsen gezien. Dit opvallend vlindertje wordt de laatste jaren meer en meer waargenomen in de regio.

• Van de Koninginnenpage kregen we ook heel wat meldingen binnen. Ook deze vlinder komt blijkbaar meer vroeger dan enkele jaren geleden.

  24 april                            Kalmthout-Kijkuit    FS0193          1    Vogelenzangstr., 71
  1 juni                                Kalmthout-Kijkuit    FS0292          1    Kijkuitstraat, 110
  24 juli                               Essen-Heikant        FT0002          1    Karrenmuseum
  29 juli                               Horendonk               FT0303          1    Vaartstraat, 7
  30 juli                               Horendonk               FT0303          2    Vaartstraat, 7
  2 augustus                     Essen-Heikant        ET9901          1    Domein Hemelrijk
  3 augustus                     Essen-Horendonk FT0604          1    Stortplaats
  7 augustus                     Essen-Centrum      FT0202          1    Schanker, 12
  11 augustus                   Essen-Horendonk FT0604          1    Stortplaats
  16 augustus                   Essen-Centrum      FT0103          1    G. Gezellelaan
  17 augustus                   Essen-Horendonk FT0303          1    Vaartstraat, 7
  17 augustus                   Achterbroek             FS0594          1    Heiken, 89
  24 augustus                   Essen-Horendonk FT0203          1    Steenpaal

   

• De Eikenpage en Bruine eikenpage vallen weinig op, maar werden dit jaar ook nergens meer opgemerkt.

•  Het Geelsprietdikkopje werd terug meerdere keren (Essen-Centrum, Horendonk en Kalmthoutse Heide) gemeld. Toch was dit vlindertje in de jaren ‘90 vrij algemeen. Op enkele jaren tijd is het nagenoeg volledig verdwenen uit de streek.

•  De Argusvlinder werd (in tegenstelling tot 2003-2004) op meerdere locaties waargenomen in de streek. Deze vlinder is altijd al zeldzaam geweest en komt blijkbaar nog in zeer kleine aantallen voor.

• De Heidevlinder werd opgemerkt op de Kalmthoutse Heide; niet meer in het Benegobos.

• Zowel de Oranje als de Gele luzernevlinder werden niet waargenomen. Geen trek dus vanuit het zuiden.

• Dé waarneming van 2005 was het exemplaar van een Keizersmantel dat werd waargenomen in een Wildertse tuin.
  Gelukkig bestaat er een foto als bewijs of niemand zou ons geloven.
   

Een kort overzicht van de algemene soorten

• Er werden zéér weinig Distelvlinders genoteerd. Heeft de droogte in Spanje hiermee misschien iets te maken?

• Citroenvlinder, Dagpauwoog en Atalanta werden regelmatig waargenomen (vooral in tuinen). Doch niet in grote aantallen.

• Landkaartje kwam veel minder voor dan de vorige jaren. Reden?

•  Kleine vos leek de afgelopen jaren bijna volledig verdwenen (slechts een 10-tal exn tussen 1998 en 2002) maar in 2003 werden weer heel wat dieren opgemerkt. In 2004 werden weer een aantal exemplaren opgemerkt doch in 2005 was hij grotendeels afwezig. Reden?

• Gehakkelde aurelia deed het redelijk dit jaar; er werden verschillende exn opgemerkt.

• De Kleine vuurvlinder werd hoofdzakelijk in het najaar waargenomen; soms met redelijke aantallen (In De Matjens/Maatjes minstens 60 exn op 18 september 2005).

• Icarusblauwtje en Zilverblauwtje werden dit jaar in zeer kleine aantallen aangetroffen.

• Bont, Bruin en Oranje zandoogje werden vaak genoteerd.

• Het Zwartsprietdikkopje werd wéér met minder exemplaren opgemerkt dan vorige jaren. Van het Groot dikkopje werden slechts enkele exn opgemerkt. Reden???

• Klein geaderd witje en Groot koolwitje werden in een kleiner aantal exemplaren opgemerkt. Het Klein koolwitje scoorde weer zeer goed.
    

Vlinderfenologie 2005

Besluit

Met dank aan de volgende waarnemers:
Koen Verschoore - Wim De Bock - Hedwig Lauriks  - Cees Van Laerhoven - Peter Dossche - Ignace ledegen - Dirk Vilijn  - Eveline en Sarah Pinseel - Wim Van den Bergh - Cel Van Hooydonck - Marianne Smout - Mark Gebruers - Michaël Vandevenne - Frans Vorsselmans - Ignace Ledegen - Glenn Vermeersch

Joris Pinseel
insecten@noorderkempen.be