Dank zij een combinatie van de opmetingsschetsen van het kadaster uit 1847 en luchtfoto’s uit 1990 kon ik exact de grenzen van het ven situeren in het noorden van het gemeentelijk domein Wildertse Duintjes. Wat er overbleef van het ven was een verlaten schapenwei met berkenopslag en bramen.
In september 1998 , als gevolg van de plotse en overvloedige regens stond het water er wekenlang tot aan het maaiveld. Toen is het idee gerijpt om een retentiebekken aan te leggen om wateroverlast in de winter op te vangen en uitdroging tijdens de zomer tegen te gaan.

In 1999 werden de plannen getekend. De voorstudie op het terrein nam enkele maanden in beslag : op de diepte van de leemlagen te bepalen en ondergrondse kwelstromen op te sporen waren er profielboringen nodig , de afvoergrachten en de toevoer van het regenwater moesten bekeken worden, de plaats van het wad met verbinding naar het naastliggend moerasbos en de aan te leggen stuw vergden een niveaumeting; gedurende 5 jaar waren de schommelingen van het grondwater nagegaan zodat we bij benadering het zomer en winterpeil konden voorspellen.
Dit laatste was dan weer van belang om de helling van de oevers te bepalen, een zacht talud gericht op het zuiden voor de opvang van amfibieën werd voorzien, enz…

Van het gemeentebestuur werd zeer vlug de goedkeuring verkregen. Een budget van 800 000 fr werd voorzien. De enige tegenslag was dat we 6 maanden moesten wachten op de toelating van Stedenbouw. Uiteindelijk kon , begin augustus 2000, bij lage waterstand het ven uitgegraven worden. Er kwam meer dan 2000m3 fijn zand vrij dat gebruikt werd om het joggingspad (2500 m lang) op te hogen en dit tot grote tevredenheid van alle bezoekers van de Wildertse Duintjes. Met de bovenste laag graszoden werd een sikkelduin aangelegd.

Op één maand tijd steeg het water tot 50 cm zodat eind september een prachtig ven ontstond . De plaats was goed gekozen want niet alleen door door regenwater maar ook door kwel van zuidwest naar noordoost bleef het water stijgen. De stuw is zo geplaatst dat het water zijn maximum diepte (155 cm) kan bereiken in de winter. De waterkwaliteit en de plantengroei worden in de toekomst opgevolgd. De medewerking van het publiek wordt gevraagd om het terrein zo weinig mogelijk te betreden.

Dit project dankt zijn goede uitwerking aan een perfecte samenwerking tussen het Gemeentebestuur Essen, Bos en Groen en de Werkgroep Leefmilieu Essen. Mijn dank gaat ook uit naar Jan van Gompel die dagelijks aanwezig was op het terrein om de aannemer de juiste richtlijnen te geven.
De inzet van het gemeentebestuur Essen mag hier als voorbeeld gesteld worden en krijgt hopelijk navolging in andere gemeenten. Bovendien is Essen één van de weinige gemeenten die elk jaar “groene ruimten” opkoopt van privé-eigenaars om een aangepast beheer hieraan te geven.

De Wildertse Duintjes vormen een bosgebied van 44 ha . Dit gebied werd aangekocht van baron van Dijk in 1978 door de gemeente Essen voor 28 miljoen fr.


Gepubliceerd in het tijdschrift van “Natuur- en Stedenschoon” 2001/1



Samenvatting overgenomen uit het eindrapport “Het Bergenven 15-01-2001”
Gebruikte methode : historische cartografie.
René Peeters
Spoorwegstraat 15
2910 Essen
E-mail : topokaarten@pi.be
Tel :03 677 21 31