De meeste jongen gaan verloren......

De meeste jongen gaan verloren...Nestblijvers komen of met een plukje dons of geheel naakt op de wereld. Ze kunnen nog nauwelijks iets behalve hun bek wijd open doen zodat de ouders daar voer in kunnen stoppen.

Nestblijvers vind je onder zangvogels, holenbroeders, uilen en roofvogels. De jongen moeten gekoesterd en warm gehouden worden en dat duurt in sommige gevallen net zolang als het broeden zelf. In tegenstelling tot nestvlieders komen nestblijvers zeer onvolledig op de wereld en het duurt zelfs een paar dagen voor ze de ogen kunnen openen.

Toch worden ze dan al gevoerd, een handeling die ze zelf bij hun ouders uitlokken door spontaan de hals te strekken en de bek open te doen. Sperren heet deze handeling. De geopende bek van een nestblijvertje is een indrukwekkend en niet mis te verstaan kleursignaal. De binnenkant van de bek is fel gekleurd, bij koolmezen bijvoorbeeld geel, en zelfs in dat donkere nest valt dat goed op!

Hier moet voer in, betekent dat!

De jonge vogels schreeuwen ook om voer. De ouders kunnen deze signalen, dit gebedel niet weerstaan en je mag best van chantage van de jongen spreken.

 


jonge koolmezen: nestblijvers


jonge grutto: nestvlieder

Na een paar dagen sperren de meeste vogels niet meer spontaan, maar alleen als er een signaal door de ouders wordt gegeven. Dat kan bij een spechtenest bijvoorbeeld zijn dat het lichte nestgat door de binnenkomende oudervogel wordt verduisterd. Trilling veroorzaakt door een op het nest landende oudervogel wekt ook sperren op en uit allerlei proeven is gebleken dat de jonge vogels ook sperren naar aanleiding van het verschijnen van één van de ouders, of iets dat daarop lijkt, bijvoorbeeld een uitgeknipt kartonnetje.

Alle jongen in een nest sperren bij de aankomst van een oudervogel en die heeft uiteraard niet genoeg voer bij zich om alle jongen iets te geven. Toch bestaat er geen gevaar dat één van de jongen voortdurend voer krijgt toegestopt en de andere niet omdat een jong dat net iets gegeten heeft nét iets later spert bij de volgende aanvoer dan zijn nog hongerige broertjes en zusjes.

De ouder stopt het voer in de bek die het eerst spert. Met dat systeem krijgt iedereen evenveel. Een jong dat verzwakt is of ziek of achter in ontwikkeling omdat het de laatst geborene is, wordt steeds overgeslagen en sterft. Daarmee maakt het ruimte voor een gezonde ontwikkeling van de resterende jongen. Dit is zeer belangrijk als de ouders niet in staat zijn, bijvoorbeeld door slecht weer, voldoende voedsel voor allemaal aan te slepen.

 

De periode dat er voer voor de jongen moet worden aangesleept, is voor de vogels de drukste in hun leven. Als je de tijd bijhoudt hoe dikwijls een koolmezenstel op het nest verschijnt met voer, kom je tot het verbazingwekkend aantal van 1 tot 4 minuten en dit zolang het licht is !

Veel jonge vogels halen de vliegbare leeftijd niet en van degenen die het wel halen sneuvelt door onervarenheid of gebrek aan een geschikte plaats om te leven in het eerste levensjaar, een zeer hoog percentage. Bij nestvlieders gaat zelfs het grootste percentage in de eerste levensweken verloren ten gevolge van roofdieren. Verloren?? NEE. Deze kuikens vormen weer het voer van de jongen van deze “roofvogels” zoals meeuwen, kraaien, …

 

In de natuur gaat niets verloren. Bijna niets gaat ook zonder strijd verloren. Oudervogels zullen hun nesten met dapperheid of listen verdedigen. Denk maar aan de wilde eend die doet alsof hij gewond is om daar te aanvaller van de jongen wel te lokken.

 

Herman Jacobs
vogels@noorderkempen.be

 

 

[home][contact]