Rouwkwikstaart/Pied Wagtail Motacilla yarrelli Gould

 

 

BROEDGEVALLEN IN BELGIË :

De eerste melding van een broedgeval in België dateert van vóór 1914 te Jonckeu, Polleur, bij Verviers (Lg) [Sacré A.; Gerfaut 4/6(1914):87]. Het legsel wordt bewaard in de verzameling van het KBIN, maar werd niet aanvaard in de Avifauna van België [Giervalk 57/3-4(1967):338], vermoedelijk omdat geen van beide adulten verzameld werd. Van Havre (1928) schrijft dat Rouwkwikstaarten blijkbaar hier en daar in de kustregio broeden, maar ook dieper in het binnenland. Op 24 juni 1956 droeg een mannetje yarellii aas aan in Antwerpen (A) [Gerfaut 57(1967):232]. Op 16 juni 1959 werd een Rouwkwikstaart gezien te Leupegem (O) . De gevorderde datum in aanmerking genomen, kan deze waarneming op een broedgeval betrekking hebben gehad [Menschaert (1992)]. In 1967 gold het taxon nog als een onregelmatige doortrekker, vooral in Laag-België, van begin maart tot in mei. Toen waren slechts twee juni-waarnemingen, één juli-waarneming en een vondst begin september bekend [Gerfaut 22(1932):132] en één waarneming half november [Gerfaut 56(1966):60]. In 1989 waren nog geen zuivere broedgevallen van Rouwkwikstaart bekend. Onregelmatige broedvogel in gemengde paartjes met Witte Kwikstaart aan de kust en in de polders van West-Vlaanderen : Nieuwpoort (1978), Knokke (1979, 1980, 1981), Zeebrugge (1981), Sint-Andries (1976), Lissewege (1976). In al deze gevallen ging het om een mannetje yarellii met vrouwtje alba. Bij de broedgevallen verder in het binnenland was het mannetje alba en het vrouwtje yarellii : Zevergem (O) 1976; Blokkersdijk, Antwerpen (A) 1984; Zwijnaarde (O) 1985; Destelbergen (O) 1985; Lier (A) 1986. [Herroelen P., 1989 in Vogels in Vlaanderen, voorkomen en verspreiding. I.M.P., Bornem]. Het is niet uitgesloten dat sommige vermeende vrouwtjes yarellii in het binnenland in werkelijkheid hybriden betreffen.

 

Sinds de publicatie van Vogels in Vlaanderen werden volgende broedgevallen van yarellii gepubliceerd [knipselarchief van Vlavico, met alle waarnemingenrubrieken uit Oriolus en Mergus; P. Herroelen in litt.] :

A. Mannetje alba x vrouwtje yarellii

1986-1987 Zwijnaarde (O)

1988 Kallo (O) begin jul. enkele waarnemingen van voedselzoekend vrouwtje [O.(1988):196]

1993 Oostende (O) [O.(1993):80; Herroelen in litt.]

1994 regio Gent (O) 2 broedgevallen [O.(1997):36]

1996 Sint-Gillis-bij-Dendermonde (O) [O.(1996):102]

2002 Groot Schietveld, Brecht (A) [Symens P.]

vrouwtje rouwkwikstaart / foto J. De Ridder

 

B. gemengd broedgeval, maar combinatie niet opgegeven

1994 Erpe (O) mogelijk broedgeval [O.(1994):77]

C. vrouwtje yarellii, mannetje niet waargenomen

1995 Oostende (W)

1999 Kwatrecht (O) [Vercruysse E.]

D. mannetje yarellii, vrouwtje niet waargenomen

1997 Oud-Heverlee (VB) 09 jun. : mannetje met 3 juvenielen; 10 jun. : mannetje bij 2 vrouwtjes alba + 3 juvenielen; 15 jun. : laatste waarneming van mannetje [Ons Vogelblad 34:31]

1998 Oud-Heverlee (VB) 28 mei : mannetje nabij hoeve; mogelijk broedgeval [Herroelen P. in litt.]

 

In 1990 werd een eerste zuiver broedgeval gemeld te Zeebrugge, Brugge (W) [Mergus 4:124]. Tijdens de jaren 1990 werden Rouwkwikstaarten met name bij Oostende en in de voorhaven van Zeebrugge, Brugge (W) jaarlijks in de broedperiode opgemerkt, maar in de meeste gevallen bleef een broedbewijs uit. Een aantal zuivere en gemengde broedgevallen uit de kustregio bleef ongepubliceerd, maar navraag bij West-Vlaamse waarnemers wees uit dat het in die periode om niet meer dan 1-5 (al dan niet gemengde) broedgevallen per jaar zou gaan. Een beter opvolging van de soort in de broedperiode zou ongetwijfeld tot meer zekere broedgevallen leiden. Ook in Wallonië heeft de soort reeds gebroed : een vrouwtje yarellii werd met een mannetje alba waargenomen op 06 mei-16 jun., 17 jul.1985 te Warcoing (H) [A.23(1986):163-164]. Op 25 jul.2000 werd een juveniel gezien aan de Hooge Maey, Antwerpen (A) [Deduytsche B.; O.66/4(2000):152].

 

De beste periode om Rouwkwikstaarten te zien is de 2e decade van maart (voorjaarstrekpiek).