Seizoensoverzicht vogels: periode december 2009 – februari 2010

Op 26 feb. was een Fuut (Podiceps cristatus) aanwezig op de Putse Moer in de Kalmthoutse Heide.

Zeer opmerkelijk was de Jan-van-gent (Morus  bassanus) die op 17 jan. over Wuustwezel vloog.  

Erg leuk was de waarneming van een Roerdomp (Botaurus stellaris) die op 28 jan. aanwezig was in de Maatjes. Grote Zilverreigers (Casmerodius albus) werden op verschillende plaatsen gezien. Door de vorstperiode werden zelfs enkele exn. waargenomen langs de Kleine Aa in Essen en in Wuustwezel-Loenhout. De eerste Ooievaar (Ciconia ciconia) vloog op 8 febr. over Essen-Centrum. Later vlogen nog enkele exn. over en op 17 feb. trok een groepje van 17 exn. over de Kalmthoutse Heide.

 Op 27 dec. waren 4 Kleine Zwanen (Cygnus bewicki) aanwezig in Hopmeer. Begin jan. waren niet minder dan 12 exn. aanwezig in de Brechtse Hei. Ook te Wuustwezel-Loenhout werden 4 exn. waargenomen op 10 jan.. Vanaf 20 jan. waren geregeld enkele exn. aanwezig bij het weilandencomplex Matjens - Maatjes - Wezelse Hei met een max. van 3 exn. Op 27 feb. was hier nog 1 ex. aanwezig.  Wilde Zwanen (Cygnus cygnus) bezochten deze winter onze regio in opmerkelijke aantallen. Vanaf 20 feb. streken niet minder dan 14 adulte exn. neer in de Wezelse Hei!  Op 27 feb. waren nog steeds 11 exn. aanwezig. Ook in het traditionele overwinteringsgebied de Brechtse Hei,  was de soort met een max. 11 exn (waaronder 2 juv.) goed vertegenwoordigd. In dec. en jan. werden ook af en toe enkele exn. waargenomen in Hopmeer.   

Toendrarietganzen (Anser serrirostris) werden deze winter in zeer grote aantallen waargenomen in de regio!  Op heel wat plaatsen werd deze soort waargenomen en op enkele plaatsen pleisterden groepen van meer dan 1000 exn.  In de Brechtse Hei zaten op 17 feb. niet minder dan 3200 exn! In Wuustwezel-Loenhout werden op 21 en 24 feb. resp. 1700 en 1000 exn. waargenomen. Bij Brecht/Sint-Lenaarts was nog een groep van 2500 exn. aanwezig in feb. Nog een zeer grote groep van 3000 exn. op 17 feb. in De Bleeke Heide te Chaam (net buiten onze regio) is zeker het vermelden waard. Verder waren er op nog heel wat plaatsen waarnemingen van honderden exn. in jan. en feb.. 
Ook van Kleine Rietgans (Anser brachyrhynchus), voor onze regio toch een speciale verschijning, werden heel wat waarnemingen verricht. Zo waren in feb. geregeld exn. aanwezig te Wuustwezel-Loenhout met een max. van 6 exn.  Ook waren er nog regelmatig  waarnemingen van exn. op een aantal plaatsen in de regio. Leuke aantallen van resp. 8 en 9 exn. werden in feb. geteld in de Wezelse Hei en in Hopmeer!  Ook Kolganzen (Anser albifrons) waren in jan. en in  feb. met enkele duizenden exn. enorm talrijk vertegenwoordigd in de regio: o.a. in de Wezelse Hei, Hopmeer en de Kalmthoutse Heide waren groepen van meer dan 1000 exn. aanwezig.  De Bleeke Heide te Chaam vormde ook hier weer de uitschieter met niet minder dan 4000 exn. Ook het max. van 3000 exn. in Hopmeer is  een vermelding waard.
Eén van de hoogtepunten voor deze periode was een Dwerggans (Anser erythropus) die op 21 jan. bij de Steertse Heide in de Kalmthoutse Heide werd ontdekt tussen de Kolganzen. Grauwe Ganzen (Anser anser) werden regelmatig gemeld in wat kleinere aantallen tot max. 150 exn. op diverse plaatsen in de regio.

Een zeer bijzondere waarneming was die van een ongeringd witte fase van een Sneeuwgans (Anser caerulescens hyperboreus). Dit ex. was op 4 feb. aanwezig tussen Kol- en Brandganzen in Hopmeer. De grootste aantallen Brandganzen (Branta leucopsis) zaten deze periode in Hopmeer. In feb. pleisterde hier een groep van max. 240 exn. Uitzonderlijk was de waarneming van een Rotgans (Branta bernicla) die van 21 tot en met 24 feb. aanwezig was in het weilandencomplex De Matjens – Maatjes - Wezelse Hei. Normaal overwintert deze soort bijna uitsluitend in de omgeving van de kustgebieden in Nederland en België.  

Enkele vrij grote groepen Smienten (Anas penepole) verbleven deze winter weer in de streek. De grootste aantallen verbleven in Hopmeer (max. 260) en op het Stappersven (max. 109).Ook Krakeenden (Anas strepera) waren in grote aantallen aanwezig. Bij De Maatjes werden meer dan 100 exn. geteld. Wintertalingen (Anas crecca) werden eerder in kleinere groepen vermeld. Tijdens de vorstperiode waren ze wel opvallend aanwezig op de Kleine Aa in Kalmthout en Essen. Pijlstaart (Anas acuta) was vooral op het Stappersven opvallend aanwezig met een max. van meer dan 100 exn.  Slobeend (Anas clypeata) was deze winter in zeer kleine aantallen vertegenwoordigd in de regio. Dit  geldt ook voor Tafeleend (Aythya ferina). De grootste aantallen Kuifeenden (Aythya fuligula) werden vooral geteld in de Kalmthoutse Heide. Op de Putse Moer waren max. 59 exn. aanwezig. Brilduikers (Bucephala clangula) werden geregeld gezien op de Putse Moer en het Stappersven. Op de Putse Moer verbleef een max. van 11 exn. op 26 feb.   

Leuk waren de winterwaarnemingen van Rode Wouw (Milvus milvus). Op 28 jan. werd een ex. waargenomen in Wuustwezel-Centrum en in de Wezelse Hei. Nog een ex. vloog op 17 dec. over Essen-Wildert. Blauwe Kiekendieven (Circus cyaneus) waren talrijker aanwezig dan voorgaande winters. Deze soort werd op heel wat plaatsen opgemerkt in de regio.  Het enige Smelleken (Falco columbarius) voor deze peroide vloog op 16 jan. over de Wezelse Heide.  Slechtvalken (Falco perigrinus) waren regelmatig aanwezig in Hopmeer, De Wezelse Heide, De Kalmthoutse Heide en op het Groot Schietveld.   

Op enkele weilanden in de regio werden kleine groepjes Patrijs (Perdix perdix)) waargenomen. In Essen-Centrum werden max. een 15-tal exn. waargenomen.   

Op 25 feb. vlogen 22 Kraanvogels (Grus grus) over het Klein Schietveld. Later werd vermoedelijk dezelfde groep nog waargenomen boven Wuustwezel-Loenhout.  

Eind febr. werden weer geregeld Goudplevieren (Pluvialis apricaria) aanwezig in de Wezelse Heide. Op 24 feb. werden hier max. 68 exn. geteld. Op een weiland in Wuustwezel-Loenhout waren 31 exn. aanwezig op 24 feb.  Watersnippen (Gallinago gallinago) waren deze winter eerder in kleine aantallen aanwezig.  Op heel wat plaatsen werden Houtsnippen (Scolopax rusticola) opgestoten (zelfs in tuinen).De eerste 2 Grutto’s (Limosa limosa) waren op 23 feb. aanwezig in de Wezelse Heide. Op 27 feb. werd reeds een Tureluur (Tringa totanus) waargenomen in de Wezelse Heide. 

 De eerste Zwartkopmeeuw (Larus melanocephalus) voor onze regio was aanwezig op 7 feb.  

Op 22 jan. vloog er een IJsvogel (Alcedo atthis) rond op het Klein Schietveld. Verder kwamen er zeer weinig waarnemingen binnen van deze soort. Deze vogels hebben het ongetwijfeld hard te verduren gekregen aangezien vele plassen dichtgevoren waren tijdens deze winter!

 Zwarte Specht (Dryocopus martius) doet het vrij goed in de regio. Deze winter werd deze soort heel wat gehoord of gezien.  

De eerste Boomleeuwerik (Lullula arborea) was terug aanwezig in de heidegebieden vanaf 25 feb. Op 10 jan. werd nog een ex. waargenomen op een akker in Kalmthout-Centrum.  Van Veldleeuwerik (Alauda arvensis), een akkervogel die het de laatste jaren zéér slecht doet in Vlaanderen, werden enkele overwinterende groepjes waargenomen in de regio.

Enkele Grote Gele Kwikstaarten (Motacilla cinerea) werden deze winter af en toe waargenomen in Essen en Kalmthout.

 De eerste Roodborsttapuit voor de regio (Saxicola torquata) was terug aanwezig op het Groot Schietveld vanaf 27 feb.

Kramsvogels  (Turdus pilaris) waren in feb. in nooit geziene aantallen aanwezig in de regio. Te Essen -Hoek werden niet minder dan 12.000 exn. geteld!! Ook in de Wezelse Heide werden meer dan 6000 exn. waargenomen! Verder waren er nog vele waarnemingen van kleinere groepen op diverse plaatsen.  

In een tuin in Wuustwezel-Gooreind werd gedurende deze winter geregeld een mannetje Zwartkop  (Sylvia atricapilla) waargenomen. 

Klapeksters (Lanius excubitor) verbleven deze winter weer geregeld in de verschillende heidegebieden in de regio. Op het Groot Schietveld, het Klein Schietveld en de Kalmthoutse Heide werden max. 2 exn geteld.  Dit is toch wel minder dan andere jaren. Op het Klein – Schietveld was de soort tijdens de vorst- en sneeuwperiode zelfs volledig afwezig.

 Kruisbekken (Loxia curvirostra) werden sporadisch gezien of gehoord in de Kalmthoutse Heide en het Stappersven.  Ditzelfde gold ook voor Goudvink (Pyrrhula pyrrhula).

 Tot zover dit overzicht.

Waarnemers:, Jos Cox, Wim De Bock, Jef De Ridder, Steven De Saeger, Koen Dierckx, Huub Don, Joris Elst, Bert Goyens, Jos Jacobs, Louis Jacobs, Herman Jacobs, Jean Jordaens, Ignace Ledegen, Jos Keuppens, Karel Molenberghs, René Nelen, Bruno Nef, Herman Nuytemans, Joris Pinseel, ,Walter Sluis, Toon Spanhove, Paul Snels, Dirk Swaenen, Dirk Symens, Peter Symens, Marnix Thibaut, Wim Vandenbergh, Cel Van Hooydonck, Cees Van Laerhoven, Nick en Luc Van Oevelen, Leo Vanwesenbeeck, Wouter Vanwesenbeeck, Glenn Vermeersch, Koen Verschoore, Michel Viskens, Herman Voet, Bernd Willaert, Ludo Wens.

Samenstelling: Wouter Vanwesenbeeck