Tijdens 2004 werd weerom naar vlinders gezocht. Ondanks het eerder wisselvallige voorjaar werden toch al vroeg enkele soorten opgemerkt. Tijdens de zomer werden ook nog een groot aantal exemplaren opgemerkt. Toch was het beduidend minder dan vorig jaar. Blijkbaar had
de warme en droge zomer van 2003 toch ook een negatieve kant voor deze prachtige fladderaars: te droog misschien zodat heel wat rupsen het niet overleefden bij gebrek aan voedsel of vocht?
 

Inleiding
Evenals de vorige jaren (sinds 1993) werden ook in 2004 vlinders genoteerd binnen de grenzen van onze Natuurpunt-afdeling. Enkele waarnemers observeerden vlinders in tuinen, bossen, heide- gebieden, weilanden, wegbermen en bosranden.
2003 was een uitstekend vlinderjaar; 2004 scoorde iets minder. De wisselvallige lente en zomer maakte dat er minder exemplaren werden opgemerkt. Tijdens het zachte najaar werden nog heel wat soorten waargenomen.

Waarnemingen
Het Benegobos, het voormalige stort van Essen (in de Horendonkse Bossen) en de Kalmthoutse Heide (in het kader van de monitoring) werden grondig onderzocht. Alle andere gegevens werden genoteerd in tuinen of tijdens wandelingen en fietstochten.

De Rode-lijst soorten in enkele gebieden:

Zeldzame vlinders in de regio!!!  

• Van het Gentiaanblauwtje geen enkel spoor meer op de Withoevense Heide. Voor goed verdwenen !!!

• Het Hooibeestje, Bruin blauwtje en Grote vos werden niet meer waargenomen.

• Het Oranjetipje werd op meerdere plaatsen opgemerkt. Dit vlindertje wordt stilaan meer en meer waargenomen.

• Van de Koninginnenpage kregen we slechts 2 meldingen binnen (Horendonk en Kalmthoutse Heide)

• De Eikenpage en Bruine eikenpage vallen weinig op, maar werden dit jaar nergens meer gezien.

• Het Geelsprietdikkopje werd slechts 2 maal (Horendonk en Kalmthoutse Heide) gemeld. Toch was dit vlindertje in de jaren ‘90 vrij algemeen. Op enkele jaren tijd is het nagenoeg volledig verdwenen uit de streek.

• De Argusvlinder werd (in tegenstelling tot 2003) op 2 locaties waargenomen in de streek. Deze vlinder is altijd al zeldzaam geweest en komt blijkbaar nog in zeer kleine aantallen voor.

• De Heidevlinder werd opgemerkt op de Kalmthoutse Heide; niet meer in het Benegobos.

• De Oranje luzernevlinder werd 1 keer (Achterbroek) waargenomen.

• De Gele luzernevlinder werd opgemerkt op de Kalmthoutse Heide.
   

Een kort overzicht van de algemene soorten.

• Er werden heel wat Distelvlinders genoteerd. In de loop van juli en augustus kon je de vlinder o.a. waarnemen op Vlinderstruiken.

• Citroenvlinder, Dagpauwoog en Atalanta werden regelmatig waargenomen (vooral in tuinen).

• Landkaartje kwam iets minder voor.

• Kleine vos leek de afgelopen jaren bijna volledig verdwenen (slechts een 10-tal exn tussen 1998 en 2002) maar in 2003 werden weer heel wat dieren opgemerkt. Ook in 2004 werden weer een aantal exmplaren opgemerkt (doch, minder dan vorig jaar). De oorzaak van dit tijdelijk afwezig zijn, blijft een vraagteken.

• Gehakkelde aurelia deed het redelijk dit jaar; er werden verschillende exn opgemerkt. Op 1 plek werden zelfs eitjes gevonden.

• De Kleine vuurvlinder werd hoofdzakelijk in het najaar waargenomen; doch in kleine aantallen.

• Icarusblauwtje en Zilverblauwtje werden dit jaar in zeer kleine aantallen aangetroffen.

• Bont, Bruin en Oranje zandoogje werden vaak genoteerd.

• Het Zwartsprietdikkopje en Groot dikkopje zijn blijkbaar over hun hoogtepunt heen ... wéér minder waarnemingen dan vorige jaren.

• Klein geaderd witje, Groot koolwitje en Klein koolwitje scoorden zoals gewoonlijk vrij goed. Van het Groot koolwitje vond ikzelf op 2 december nog rupsen op de spruitjes (dat ondanks de vorst van november).
    

Vlinderfenologie 2004

Joris Pinseel
insecten@noorderkempen.be