De Blauwe Reiger  (Ardea Cinerea)
De Blauwe Reiger
De Blauwe Reiger

De Blauwe Reiger verdient zeker de gouden medaille voor geduld.
Hij kan uren staan wachten tot er een geschikte prooi in zijn blikveld komt. Zijn lange hals is dan S-vormig ingetrokken, klaar om als een pijl uit een boog vooruit te schieten en zijn slachtoffer met de dolksnavel te spietsen. Soms besluipt hij zijn toekomstige maaltijd: sierlijk blijven zijn kop, hals en lichaam in evenwicht terwijl hij zijn prooi voorzichtig nadert en voortdurend fixeert.

Hij is niet kieskeurig in zijn maaltijd: buiten vissen lust hij ook kleine zoogdieren, kikkers, salamanders, insecten en zelfs vogels. Men heeft ooit een dode eekhoorn in een nest gevonden. Hij is wel een slokop, want hij slikt zijn prooi in één maal naar binnen!
Onderzoekingen bij de reigersoorten die in Europa leven hebben aan het licht gebracht dat er een verband bestaat tussen de lichaamsbouw en de levenswijze. Bij reigers die in diep water vissen zijn de poten langer dan de hals en zij die in ondiep water hun voedsel zoeken, hebben kortere poten maar een langere hals.
blauwe reiger

De broedkolonies of "reigerieën" bevinden zich in ons land vooral in de bomen. Men beweert dikwijls dat de reigers jaar na jaar hetzelfde nest gebruiken. Dit is zeker niet altijd waar, integendeel!
Ook bij deze vogels geldt het spreekwoord: wie eerst komt, eerst maalt. In het voorjaar keren de vogels weer naar hun broedkolonie en de mannetjes die eerst aankomen kiezen de grootste nesten. De laatkomers moeten genoegen nemen met een kleiner nest of zelf maar een nieuw bouwen.

De Blauwe Reiger

Eens dat het mannetje de woonplaats heeft bepaald begint hij naar de vrouwtjes te lonken. Hij strekt zijn nek naar alle kanten uit en tracht zo een wijfje te lokken. Als er eentje naar hem komt, begint manlief de takjes van het nest te schikken. Als het wijfje mee begint te doen, wil ze daarmee zeggen dat ze akkoord gaat met een paring.
Beide vogels werken nu het nest netjes af. Voortdurend brengen ze verbeteringen aan, tot het nest soms enorme afmetingen krijgt.

Het wijfje legt, meestal met tussenpozen, 3 tot 5 blauwgroene eieren en zowel papa als mama reiger broeden ze uit. Het laatste jong kruipt na ongeveer een maand uit het ei, maar, de laatst geboren baby's overleven meestal niet. Gewoonlijk blijven er een drietal jongen in leven. Papa en mama slikken het voedsel voor hun kroost eerst zelf in en brengen het daarna over in de bek van de jongen of deponeren het op de bodem van het nest.

Zeer speciaal bij de reiger is het groeten bij het naar het nest vliegen. De aanvliegende vogel "groet" door het oprichten van zijn veerkuif en maakt daarbij speciale begroetingsgeluiden. Zijn partner antwoordt door de hals te strekken. De ouders voeden hun telgen netjes op want, als de jongen groter zijn, begroeten zij ook hun ouders.

Buiten het groeten heeft de Blauwe Reiger nog een specialiteit: het verzorgen van zijn veren. De meeste watervogels vetten hun veren in met stuitolie. Reigers kunnen dit niet, want hun stuitklier is verschrompeld. De taak van deze klier is overgenomen door poederdonskussentjes. Deze bevinden zich op de borst en aan de zijkanten van de stuit (dit is de onderzijde van de rug).
De producenten van deze poederdonskussentjes zijn de poederdonsveren. Dit zijn pluimen waarvan de punten steeds opnieuw in poeder uiteenvallen en weer aangroeien. Om hun veren waterdicht te houden wrijven de reigers zich in met dit poeder. Zij verdelen het over hun lichaam met behulp van hun bek en een "poetsklauw". Deze laatste is de klauw van de middelste teen en hij wordt zo genoemd omdat hij een speciale getande rand heeft.

De Blauwe Reiger heeft eigenlijk geen natuurlijke vijanden, tenzij dan de vervuiling van het water en, hoe raar het ook klinkt, kraaien die in zijn buurt leven. Soms wordt de broedende reiger opgeschrikt door het een of het ander en vliegt hij op van zijn nest. Op dat ogenblik duiken de kraaien, die niet zo bang zijn uitgevallen, het nest in en roven de eieren.
Vaak noemt men de reiger een "visdief" en beweert men dat hij schadelijk is voor de visstand. Recente onderzoeken hebben aangetoond dat deze bewering geen steek houdt. Een volwassen reiger eet ongeveer 330 gram voedsel per dag. Dit bestaat slechts voor één derde uit vis en voor de rest uit larven, libellen en kleine knaagdieren zoals veldmuizen en mollen.

De Blauwe Reiger

Een reiger vangt ook enkel vissen die aan de oppervlakte zwemmen, omdat hij er niet van houdt om zijn snavel dieper dan 10 cm in het water te steken. Bovendien grijpen reigers slechts zelden vissen die langer zijn dan 20 cm. Als dit toch gebeurt, gaat het meestal om zieke exemplaren.

Geen enkele visser zal het geloven, maar de Blauwe Reiger helpt mee om het visbestand op peil te houden! Zijn mest,  samen met ander organisch afval dat in het water valt, vormt de voornaamste basis voor de vermeerdering van het plankton. En dit plankton is dan weer de voedselbasis voor alle jonge vissen.

Zo zie je maar weer dat in de natuur het ene eigenlijk niet kan zonder het andere!

 

Bert Meynen

 

[home][contact]