Overzichten per seizoen: herfst 2011 (september, oktober, november)

 Dodaars (Tachybaptus ruficollis) was gedurende de hele periode op verschillende plaatsen waar te nemen. Tijdens de maanden september en oktober waren er af en toe enkele Futen (Podiceps cristatus) waar te nemen op enkele vennen van de Kalmthoutse Heide en het Groot Schietveld. Geoorde Futen (Podiceps nigricollis) werden nog regelmatig waargenomen. Het laatste exemplaar zat op 21 oktober op het Stappersven. 

Grote Zilverreigers (Ardea alba) werden ook dit najaar weer zeer veel waargenomen in de regio. Op 18 oktober vlogen maar liefst 23 exn. over het Groot Schietveld!! Op 16 september vloog er over ditzelfde gebied een juveniele Purperreiger (Ardea purpurea). Zowel op 16 als op 18 en 20 september vlogen er enkele Zwarte Ooievaars (Ciconia nigra) over datzelfde gebied. In september en oktober verbleven er regelmatig Ooievaars (Ciconia ciconia) in de regio. Op 1 september vlogen 165 exn. over het Groot Schietveld.

Leuk waren de Kleine Zwanen (Cygnus bewickii) die in oktober en november over de regio trokken. Op heel wat plaatsen werden kleine groepjes overvliegend waargenomen. De 4 Wilde Zwanen (Cygnus cygnus) die op 12 september over het Groot Schietveld vlogen, was heel interessant. De eerste Rietganzen (Anser serrirostris) vlogen begin oktober al over de regio. Half november was een groepje van een 100 tal exn. aanwezig in Hopmeer. Opmerkelijk was een groepje van 10 Kleine Rietganzen (Anser brachyrhynchus) die op 3 oktober over het Groot Schietveld vlogen. Deze soort wordt maar af en toe waargenomen in de regio en blijft toch een vrij zeldzame gast. Een uitzonderlijke melding was deze van een Dwerggans (Anser erythropus) die op 3 oktober over het Groot Schietveld vloog! De eerste Kolgans (Anser albifrons) vloog over op 2 oktober. Daarna trokken nog regelmatig groepen over de streek. Ook werden verschillende pleisterende groepen in de regio waargenomen. Op 15 november zaten er al 1500 exn. in Hopmeer. Grauwe Gans (Anser anser) was een regelmatige verschijning gedurende deze periode. Regelmatig vlogen er groepen over en op diverse plaatsen werden ook pleisterende exn. waargenomen. Zo zat er in De Maatjes begin november een groep van 161 exn. en ook op het Stappersven was deze soort veel te zien.   

De eerste Smienten (Anas penopele) waren op 18 september te zien bij het Stappersven. Daarna kwamen er meerdere groepen aan in de regio en het max. bedroeg 40 exn. bij Hopmeer. Krakeend (Anas stepera) was geregeld te zien in de regio, maar steeds in kleine aantallen. Wintertaling (Anas crecca) was een talrijke verschijning. Op de Biezenkuilen in de Kalmthoutse Heide verbleef zelfs een groep van 300 exn.. Pijlstaart (Anas acuta) was opmerkelijk genoeg zo goed als afwezig; slechts enkele waarnemingen. Op 24 september en 1 oktober was nog een Zomertaling (Anas querquedula) aanwezig op het Stappersven. Slobeend (Anas clypeata) was dit najaar in normale aantallen aanwezig in de regio. Tafeleend (Aythya ferina) was vooral te zien op het Stappersven, hier werd een maximum van 43 exn. geteld. Er was een claim van een Ringsnaveleend (Aythya collaris) op het Stappersven op 13 november. Wegens zeer mistige weersomstandigheden die dag kon de waarneming echter jammer genoeg niet worden bevestigd. Kuifeend (Aythya fuligula) was in kleine groepen aanwezig op verschillende heidevennen. Een zeer leuke waarneming was deze van een IJseend (Clangula hyemalis) op het Stappersven van 28 tot en met 30 oktober!! Brilduikers (Bucephala clangula) waren de hele herfst aanwezig op verschillende vennen van de Kalmthoutse Heide.

De laatste Wespendief (Pernis apivorus) trok op 1 oktober over het Groot Schietveld. Op 15 oktober vloog er daar ook een Rode Wouw (Milvus milvus). Op 16 oktober trokken er nog 2 exn. over dat gebied. In de Kalmthoutse Heide werden tijdens diezelfde dag 3 exn. overvliegend waargenomen. Een zeer leuke en bijzondere waarneming was deze van een Zeearend (Haliaeetus albicilla) die op 2 oktober pal over de telpost van het Groot Schietveld vloog. Bruine Kiekendief (Circus aeruginosus) was tot eind september geregeld in de regio waar te nemen. Begin november vloog nog een laat exemplaar over het Groot Schietveld. De eerste Blauwe Kiekendief (Circus cyaneus) werd daar op 18 september waargenomen. Daarna kwamen er nog veel waarnemingen binnen van pleisterende wintergasten en doortrekkende exn. Opmerkelijk waren het aantal waarnemingen van Ruigpootbuizerd (Buteo lagopus) in de regio. In de Maatjes, de Kalmthoutse Heide en op het Groot Schietveld werden tussen half oktober en half november geregeld waarnemingen verricht van overvliegende of pleisterende exn.!! Een mogelijke Bastaardarend (Aquila clanga) werd op 20 september waargenomen op het Groot Schietveld.  Van september tot half oktober trok Visarend (Pandion haliaetus) vrij regelmatig door de regio. Nog een zeer laat exemplaar cirkelde op 5 november boven Heide-Kalmthout en vloog daarna door naar het Klein Schietveld. De volgende dag werd vermoedelijk dezelfde vogel nog waargenomen in Bornem alvorens hij verder naar het zuiden trok.

Smellekens (Falco columbarius) waren zeer regelmatig te zien tijdens deze periode, hoofdzakelijk in de heidegebieden. De laatste Boomvalk (Falco subbuteo) vloog op 15 oktober over Kalmthout. Ook dit najaar werden er zeer regelmatig Slechtvalken (Falco perigrinus) waargenomen op diverse plaatsen in de regio.

Op 4 september werd een Kwartel (Coturnix coturnix) waargenomen in de Kalmthoutse Heide. Op 26 oktober vloog een groep van 15 Kraanvogels (Grus grus) over het Groot Schietveld. In november verbleven er enkele exn. in de Kalmthoutse Heide, de Wezelse Heide, het Groot Schietveld en te Essen-Hoek. In Heide-Kalmthout en op Essen-Wildert vlogen ook enkele exn. over.

Opmerkelijk waren de waarnemingen van Morinelplevier (Charadrius morinellus). Op 1 september vlogen maar liefst 5 exn. over het Groot Schietveld. Op 3 september vloog hier nog een exemplaar over. Op 18 september vlogen er 5 Zilverplevieren (Pluvialis squatarola) over de regio. Verder trok er in september en oktober nog af en toe een exemplaar over dit gebied. Toch een bijzondere waarneming; deze soort komt hoofdzakelijk in de kustregio voor. Bonte Strandloper (Calidris alpina) trok in september en oktober af en toe door de regio. Kemphaan (Philomachus pugnax) was met slechts 1 melding zo goed als afwezig in de regio. Bokje (Lymnocryptes minimus) werd af en toe opgemerkt. Watersnip (Gallinago gallinago) werd heel wat waargenomen, maar toch eerder in kleine groepjes. Zeer uitzonderlijk was de waarneming van een Poelsnip (Gallinago media) die op 9 oktober over het Groot Schietveld vloog en die zich daarbij zeer goed liet bekijken. Op een aantal plaatsen in de regio werden dit najaar weer Houtsnippen (Scolopax rusticola) opgestoten.

Zwarte Ruiter (Tringa erythropus) vloog sporadisch over de Kalmthoutse Heide en over het Groot Schietveld. De laatste Groenpootruiter (Tringa nebularia) vloog op 23 oktober over de Kalmthoutse Heide. Witgatje (Tringa ochropus) was een normale verschijning tijdens dit najaar. Oeverlopers (Actitis hypoleucos) waren slechts sporadisch aanwezig in de maand september.  

Op 3 september vlogen 3 Zwarte Sterns (Chlidonias niger) over het Groot Schietveld. Op 7 september was nog een exemplaar aanwezig bij het Stappersven.

Velduil (Asio flammeus) werd sporadisch opgemerkt in de Kalmthoutse Heide, het Groot Schietveld, in de Maatjes en in Essen.

Op 24 september was nog een Nachtzwaluw (Caprimulgus europaeus) aanwezig in de Kalmthoutse Heide. Een zeer laat broedgeval van Gierzwaluw (Apus apus) vond plaats in Kalmthout. Vanaf 9 september tot en met 14 september werd in het centrum van Kalmthout nog dagelijks een invliegend exemplaar waargenomen! Op een aantal plaatsen in de regio zat de wonderbaarlijk mooie IJsvogel (Alcedo atthis) te vissen. De al even mooie Hop (Upupa epops) vloog op 9 november 2011 over het Groot Schietveld. Ook een zeldzame waarneming! Tijdens de maand oktober werd geregeld Draaihals (Jynx torquilla) gespot of geringd in de regio.  

De laatste Boomleeuwerik (Lullula arborea) vloog op 12 november over de regio. De laatste Boerenzwaluw (Hirundo rustica) verliet de regio op 23 oktober. Op 3 oktober vlogen er nog 2 Huiszwaluwen (Delichon urbicum) over het Groot Schietveld. Op 13 oktober was er een Grote Pieper (Anthus richardi) aanwezig in de Kalmthoutse Heide. Op 14 en 30 oktober vloog nog telkens een exemplaar over het Groot Schietveld. Een vrij late Boompieper (Anthus trivialis) vloog op 22 oktober nog over het Groot Schietveld. Op 11 september werd een Engelse Gele Kwikstaart (Motacilla flavissima) geringd op het Groot Schietveld.  

Paapje (Saxicola rubetra) trok in september regelmatig door de regio; op 26 september de laatste 2 exn. Ook Tapuit (Oenanthe oenanthe) was in september en in oktober regelmatig waar te nemen in de streek. Op 21 oktober was nog vrij laat exemplaar aanwezig in de Kalmthoutse Heide. In oktober werden af en toe overvliegende Beflijsters (Turdus torquatus) waargenomen. Op 8 oktober vlogen er zelfs 14 exn. over het Groot Schietveld.

Op 1 september werd er in de Nol een Grote Karekiet (Acrocephalus arundinaceus) geringd. Op 29 september riep er een Bladkoning (Phylloscopus inornatus) in de Kalmthoutse Heide en op 2 en  3 oktober waren respectievelijk één en twee exn. aanwezig in een tuin in Kalmthout. Op 9 oktober was er weer een exemplaar aanwezig in de Kalmthoutse Heide.  

Maar liefst 23 Baardmannetjes (Panurus biarmicus) vlogen op 13 oktober over het Groot Schietveld. Op 17 oktober was een mooie groep van 17 exn. aanwezig in het rietveld van De Nol te Essen-Wildert.  

De eerste Klapeksters (Lanius excubitor) waren op 1 oktober terug in de Kalmthoutse Heide en het Groot Schietveld. Daarna werden er in beide gebieden geregeld minimum 4 exn. waargenomen.

Op 29 oktober vlogen er 2 Europese Kanaries (Serinus serinus) over het Groot Schietveld. Niet minder dan 46 Kruisbekken (Loxia curvirostra) vlogen op 8 oktober over het Groot Schietveld. Op 1 en 21 oktober vloog er telkens een IJsgors (Calcarius lapponicus) over het Groot Schietveld. Op 10 oktober vlogen hier nog 2 exn. over. Al even leuk was een Sneeuwgors (Plectrophenax nivalis) die op 10 oktober over het Groot Schietveld vloog. Op 3 oktober werd een Ortolaan (Emberiza hortulana) geringd op het Groot Schietveld.

 Samenstelling: Wouter Vanwesenbeeck